Bellen naar en vanuit Tsjaad
Het landnummer van Tsjaad is +235. Tsjadische telefoonnummers bestaan uit acht cijfers en kennen geen netnummers per stad; het cijfer waarmee een nummer begint verraadt hooguit de aanbieder. Vanuit Tsjaad bel je naar het buitenland met 00 gevolgd door het landnummer — 31 voor Nederland, 32 voor België — en het abonneenummer zonder de nul. Vaste aansluitingen bestaan vrijwel alleen nog bij overheidsdiensten en bedrijven in N’Djamena; alle andere communicatie loopt over het mobiele net.
Een simkaart kopen
Twee aanbieders bedienen het land: Airtel Tchad en Moov Africa Tchad. Beide verkopen prepaidkaarten met bel- en datategoed. Registratie op naam is verplicht, dus neem je paspoort mee en koop de kaart bij een officiële winkel of een erkend verkooppunt, niet bij een straatverkoper — ongeregistreerde kaarten worden afgesloten. Reken erop dat het invullen van formulieren en het activeren enige tijd kost. Controleer voor vertrek of je toestel simlockvrij is en welke frequenties het ondersteunt. Roamen met een Europees abonnement kan meestal wel, maar is kostbaar; een lokale kaart is vrijwel altijd goedkoper.
Dekking en snelheid
De dekking volgt de bevolking: in N’Djamena en in plaatsen als Moundou, Sarh en Abéché is 4G beschikbaar, langs de doorgaande wegen in het zuiden en de Sahel meestal 3G of 2G. In het noorden is het beeld anders. In het Tibesti-massief en Ennedi en op de trajecten daartussen is over honderden kilometers geen signaal; wie daar reist, gaat met een konvooi, een satellietverbinding of helemaal zonder. Voor de invoer en het gebruik van satelliettelefoons gelden vergunningsregels, zie wetten en gebruiken.
Internet: prijs, betrouwbaarheid en storingen
Tsjaad hoort bij de landen met het laagste internetgebruik ter wereld: naar schatting is slechts een op de zes tot een op de vijf inwoners online, en dan bijna altijd via de telefoon. Vast internet via glasvezel bestaat in de hoofdstad, maar is duur. Omdat Tsjaad geen zeekust heeft, moet al het verkeer over landkabels naar de zeekabels aan de Kameroense kust; die afhankelijkheid maakt de verbinding kwetsbaar en de prijs hoog. Een graafmachine in Kameroen kan het hele land offline zetten.
Ook politiek is het verkeer niet altijd vrij. Tussen maart 2018 en juli 2019 blokkeerden de aanbieders op last van de overheid de toegang tot sociale media; rond verkiezingen en onrust zijn er vaker beperkingen geweest. Reken er dus niet op dat je altijd via een berichtendienst bereikbaar bent, en spreek met het thuisfront een terugvaloptie af. Zie ook reistips.
Mobiel betalen en dagelijks gebruik
Beide aanbieders bieden mobiel geldverkeer aan: geld overmaken, rekeningen betalen, tegoed opwaarderen. In een land waar maar weinig mensen een bankrekening hebben, is dat het belangrijkste betaalkanaal naast contant geld geworden — marktkooplui en taxichauffeurs accepteren het. Als bezoeker kun je het gebruiken zodra je een geregistreerde simkaart hebt; zie valuta voor de rest van het betaalverkeer. Tarieven, bundels en registratieregels veranderen regelmatig; de toezichthouder en de aanbieders zelf zijn daarin de enige betrouwbare bron.
Zestien maanden zonder sociale media: de blokkade die in maart 2018 begon, duurde tot juli 2019 — een van de langste in Afrika. Tsjadiërs weken massaal uit naar omwegdiensten, en het woord VPN raakte er ingeburgerd als gewoon Frans-Tsjadisch spraakgebruik.