Fotograferen en filmen
Fotograferen van militaire objecten, politieposten, kazernes, regeringsgebouwen, het presidentieel paleis, de luchthaven, bruggen en grensposten is verboden. Dat verbod wordt actief gehandhaafd: camera’s en telefoons worden ingenomen en beelden gewist, en ondervraging is geen uitzondering. Ook bij wegcontroles — en die zijn er veel, zeker rond N’Djamena en op de doorgaande wegen — is de camera beter weggeborgen.
Voor gewone reisfotografie is in Tsjaad met enige regelmaat een vergunning van het bevoegde ministerie vereist geweest. Of die eis op het moment van je reis geldt, en hoe hij wordt gehandhaafd, verschilt per periode en per provincie; vraag het na bij je gastheer, een plaatselijke gids of de Tsjadische ambassade. Mensen fotografeer je alleen met hun toestemming. Dat geldt sterker voor vrouwen, voor religieuze bijeenkomsten en voor nomadische families, die er vaak bezwaar tegen hebben.
Drones
Drones worden in Tsjaad als gevoelige uitrusting behandeld, niet als speelgoed. Invoer en gebruik vergen voorafgaande toestemming van de autoriteiten; zonder papieren wordt een drone bij aankomst op de luchthaven ingenomen en niet vanzelfsprekend teruggegeven. Ook met toestemming blijven de verboden objecten hierboven onverkort gelden. Wie beelden wil maken voor publicatie, heeft bovendien met perswetgeving te maken. Dezelfde gevoeligheid geldt voor satelliettelefoons, verrekijkers met opnamefunctie en zendapparatuur, zie internet en telefonie.
Kleding en omgangsvormen
Tsjaad is in het noorden en centrum overwegend islamitisch en in het zuiden overwegend christelijk en animistisch; de kledingnormen volgen die scheidslijn. Bedekte schouders en knieën zijn overal buiten een hotelterrein de norm, en in de Sahel en de woestijn dragen vrouwen doorgaans ook een hoofddoek in het openbaar. Korte broeken zijn voor volwassen mannen ongebruikelijk. Begroetingen zijn uitgebreid: men neemt de tijd voor vragen over familie en gezondheid vóór de zaak zelf. Geven, aannemen en eten gebeurt met de rechterhand. Schoenen gaan uit bij het betreden van een moskee of een woonhuis. Meer achtergrond bij tradities en kleding.
Alcohol is in het zuiden en in delen van de hoofdstad gewoon te koop, waaronder plaatselijk gebrouwen gierstbier; in sterk islamitische streken is het afwezig of ongewenst. Openbare dronkenschap valt overal slecht.
Ramadan
Tijdens de ramadan eet, drinkt en rookt een groot deel van de bevolking overdag niet. Van niet-moslims wordt verwacht dat zij dat in het openbaar respecteren; veel eetgelegenheden zijn overdag dicht en openen na zonsondergang. Kantoren en overheidsdiensten werken kortere dagen, wat vergaderingen, vergunningen en grensformaliteiten vertraagt. De maand schuift jaarlijks ongeveer elf dagen op in de zonnekalender, dus welke periode het betreft verschilt per jaar; zie feestdagen. Wie na zonsondergang wordt uitgenodigd om mee te eten, krijgt een van de gastvrijste momenten van het jaar te zien.
Strafrecht dat reizigers moet kennen
Het Tsjadische wetboek van strafrecht dat in 2017 van kracht werd, stelt seksuele handelingen tussen personen van hetzelfde geslacht strafbaar; er staan een geldboete en gevangenisstraf op. Openlijke uitingen van een gelijkgeslachtelijke relatie zijn in de samenleving bovendien weinig geaccepteerd. Het bezit van, de handel in en het gebruik van verdovende middelen zijn strafbaar, zonder onderscheid tussen soorten drugs, met gevangenisstraffen tot gevolg. Verder geldt een identificatieplicht: draag altijd je paspoort of een gewaarmerkte kopie met visum bij je, want bij wegcontroles wordt daarnaar gevraagd. Uitvoer van oudheden en archeologische vondsten is verboden, en voor contant geld gelden aangifteregels, zie valuta.
Wetgeving en handhaving veranderen. Deze pagina beschrijft de hoofdlijnen en is geen juridisch advies; raadpleeg voor je vertrek het officiële reisadvies van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken of de Belgische FOD Buitenlandse Zaken, en bij twijfel de Tsjadische ambassade. Wie in aanraking komt met justitie, valt onder Tsjadisch recht; wat een ambassade dan wel en niet kan doen, staat bij ambassades en consulaten.
De fotografeervergunning: Tsjaad is een van de weinige landen waar toeristen periodiek een schriftelijke vergunning nodig hebben om überhaupt te mogen fotograferen, af te geven door het ministerie dat over toerisme en informatie gaat. Ook met zo’n papier op zak blijven bruggen, vliegvelden en alles wat een uniform draagt verboden onderwerp.